پاییزترین پاییز
فردا آخرین روز پاییزه و بعد باید منتظر بمونم تا نه ماه سپری شه و باز به فصل محبوبم برسم. پاییز غمناکی بود. اتفاقهای زیادی تو خانوادهم افتاد که تقریبن نصفش غصه و ناراحتی بود. این روزهای آخر هم مدام مضطرب بودیم و نمیتونستیم آروم بگیریم. بیماری پدر و مادرم، مشکلاتی که برای برادرم پیش اومد، وضعیت کارم و این کرونای لعنتی، که انگار تمومی نداره و دیگه واقعن صبرم رو به سر رسونده، دست به دست هم دادند تا همه جوره زمان زود بگذره و فرصت چندانی برای خلوت کردن و گشتن در طبیعت نداشته باشم.
دقیقن پارسال همین روزها بود که زمزمههای شیوع کرونا شنیده میشد و هنوز هیچ کس جدی نمیگرفت. هیچ کس فکر نمیکرد این ویروس میتونه باعث خونهنشینی میلیونها نفر شه و بسیاری از کسب و کارها رو در نطفه خفه کنه. از همون روزهای اول خبرهای مرتبط با این ویروس رو دنبال کردم تا امروز که میدونیم چند شرکت موفق به ساخت واکسن کووید 19 شدند. متأسفانه این خبر با وجود خوش بودنش برای ما عملی نمیشه و تا اونجایی که خوندم و مطالعه کردم کشورهای بیپول و فقیر توانایی تهیه واکسنها رو ندارند و اولویت با کشورهای پیشرفته و ثروتمنده.
همین یک ساعت پیش خبر جدیدی در آسوشیتد پرس منتشر شد مبنی بر اینکه در هند، طبق آمار رسمی، ده میلیون نفر به کرونا مبتلا هستند. یعنی کنترل اوضاع به طور کل از دست هندیها خارج شده و سیل کرونا از سمت هند داره جاری میشه و تعداد قربانیها در زمستان امسال وحشتناک بالا خواهد رفت و تمام کشورهای منطقه رو تحت تأثیر قرار خواهد داد. خبر تلخ دیگه که روزنامه گاردین چهارشنبه منتشر کرد این بود که کشورهای بیپول به احتمال زیاد تا سال 2024 درگیر کرونا خواهند بود. در واقع بلاتکلیفی محض رو پیشرو داریم و درست مثل این میمونه که وارد برزخ جدیدی شدیم.
جالبه که در این وضعیت خبر ساخت واکسن ایرانی کووید 19 منتشر شده و داره دست به دست میشه. بسیار عالی! اما این تموم ماجرا نیست و گرفتاریهای بیشتری خواهیم داشت. احتمالن وحشتناکترین موردی که باید بهش اشاره کنیم نحوهی حمل و نقل واکسنهاست. این واکسنها نسبت به دما حساس هستند و در شرایط خاصی باید نگهداری شن تا از بین نرن.
اولین شرکتهایی که این واکسن رو ساختند فایزر و بیونتک، مدرنا و آکسفورد-استرازنکا بودند. تمام این واکسنها باید در دو مرحله به بدن تزریق شن تا تأثیر بگذارند. شرکت فایزر و بیونتک اعلام کرد میزان اثرگذاری واکسنش نود و پنج درصده و میتونه در 2021 حدود یک میلیارد و سیصد میلیون دوز تولید کنه. شرکت مدرنا هم گفته میزان اثرگذاری واکسنی که ساختند 94.5 درصده و در سال جدید یک میلیارد دوز تولید میکنند. واکسنهای این دو شرکت به شدت ناپایدار هستند و در دمای زیر صفر باید نگهداری بشن (اگر اشتباه نکنم دمای نگهداری واکسن شرکت اول حدود منفی هفتاد درجه سانتیگراد باید باشه، و واکسن شرکت دوم باید در دمای حدود منفی بیست درجه سانتیگراد). این موضوع باعث شده شرکتها و دولتها با مشکل جدیدی روبرو بشن و اون ساخت تجهیزات لازم برای انتقال این واکسنهاست. چون بحث یک میلیون و صد میلیون واکسن نیست و چند میلیارد واکسن رو باید جابهجا کنند. موضوعی که همه چیز رو سختتر میکنه اینه که واکسن شرکت اول تا پنج روز دوام میآره و بعد فاسد میشه. اما واکسن مدرنا میتونه تا چهار هفته دوام بیاره که این کار رو راحتتر میکنه.
واکسنهایی که دو شرکت اول ساختند گرانقیمت هستند. یعنی هر دوز حدود سی دلار میشه و اگر در دو مرحله بخوایم تزریق کنیم حدودن بین شصت تا هفتاد دلار میشه که اگر به ریال بخوایم تبدیل کنیم چیزی معادل یک و پونصد میافته. اما واکسن شرکت سوم یعنی آکسفورد-استرازنکا هم ارزونتره و هم شرایط نگهداری آسونتری داره. شرکتهای سوم اعلام کردند میتونند در سال آینده سه میلیارد دوز تولید کنند.
من هم وقتی یکی دو ماه پیش این خبرها رو خوندم خیلی خوشحال شدم و به خودم گفتم خب، دست کم تا سال آینده و آغاز سال 2022 به میزان زیادی کرونا کنترل میشه و میتونیم امیدوار باشیم که دوباره به حالت عادی برگردیم. وقتی هم که دولت اعلام کرد برای 20 میلیون نفر در سال جدید واکسن تهیه میکنند حتا خوشحالتر هم شدم و به خودم گفتم انگار آقایون با وجود بیعرضگی دارند یه کارهایی میکنند، اما زهی خیال باطل!
چند روز پیش همین دولت اعلام کرد پول لازم برای تهیه واکسنها رو ندارند و حالا باید به واکسنهای ایرانی امیدوار باشیم. نمیدونم کیفیت این واکسنها در چه سطحی هست و آیا سازمانهای معتبر جهانی هم این واکسنها رو تأیید کردند یا نه. اما یک چیز این وسط برام سؤال شده آیا ما تجهیزات لازم برای نگهداری و انتقال این واکسنها رو داریم؟ وقتی کشورهای پیشرفته و ثروتمند، با وجود پیشقدم بودن در ساخت واکسن، درگیر مشکلات حمل و نقل شدند و نگران هستند واکسنهاشون فاسد نشن، آیا ما میتونیم امیدوار باشیم واکسنهای ایرانی سالم و درست ساخته و توزیع خواهند شد؟
دست کم وضعیت مدیریتی که در تمام سالهای گذشته دیدیم من یکی رو واقعن نگران و ناراحت کرده، و نمیدونم چه واکنشی باید نشون بدم و تصمیمهام برای آینده به شدت متزلزل شده.
سال گذشته، این روزها، درگیر باز کردن شرکت معماری بودم و به خودم میگفتم بالاخره یکی از آرزوهام داره عملی میشه. بالاخره میتونم طرحهام رو عملی کنم و به صورت حرفهای ساخت و ساز کنم. بعد کرونا پیش اومد و قرنطینه و پر شدن بیمارستانها و وضعیت قرمز مازندران و استانهای دیگه و گرفتاریهای دیگه. تا اومدم به خودم بیام و کمی کارها رو راست و ریس کنم خودم و خانوادهم هم درگیر کرونا و بیماریهای دیگه شدیم، و بعد چشم رو هم گذاشتم و باز کردم پاییز به آخر رسید.
باید تصمیمهای جدیدی بگیرم. وقتی امروز خبر ده میلیون بیمار مبتلا به کرونا در هند رو خوندم چنان وحشت کردم که الان اصلن نمیدونم باید چه کار کنم. ایران و هند فاصله چندانی از هم ندارند و هر لحظه امکان داره ایران رو به شدت فلج کنه. از این طرف که خودشون اعلام کردند پول برای خرید واکسن خارجی ندارند، از طرف دیگه وضعیت واکسن ایرانی و ساخت دست کم صد و شصت میلیون دوز و توزیعشون زمانبر هست و حداقل تا پایان زمستون طول میکشه. این وسط هم شرایط زندگی و کار برای همه داره سخت و سختتر میشه و به وضوح دارم میبینم فقر و بزهکاری نسبت به چند سال پیش بیشتر شده.
گاهی به خودم میگم چه مدت دیگه باید صبر کنم؟ از این ماجرای بیپایان خسته و نگرانم. باید به فکر راه چاره باشم.
+ برای کسی که شب تا صبح و صبح تا شب تو خونه نشسته و کار خاصی انجام نمیده معلومه که کرونا هیچ اهمیتی نداره و تأثیری بر زندگیش نمیگذاره. شرایط افرادی مثل من زمین تا آسمون با این دسته از افراد متفاوته. ما چارهای جز فعالیت در جامعه نداریم. معمار که نمیتونه یه گوشه بنشینه و ساختمون خود به خود ساخته شه. معماری که به اجرا و عملی کردن ایدههاش فکر میکنه نمیتونه زمان رو به راحتی از دست بده. به همین دلیل هست که کرونا و طولانی شدن این وضعیت ما رو کلافه کرده، چون ایدههای بزرگ با فعالیتهای بزرگ و سخت شکل میگیرند و به واقعیت تبدیل میشن، نه با خونهنشینی و الک دولک بازی کردن.